...
... Алматы
USD—
EUR—
RUB—
Қоғам

Алматы бүкіл елге сатады: көтерме базар тікелей эфирге қалай көшті

Алматы ұзақ жылдан бері Қазақстанның басты сауда нүктелерінің бірі. Қаланың ірі көтерме базарлары арқылы тауар өңірлерге тарайды: киім, аяқкиім, мата, үй тауарлары. Бұрын жол түсінікті еді — облыстағы көтерме саудагер келіп, тауар алып, үйіне апаратын. Бүгін көбіне керісінше: тауардың өзі сатып алушыға барады, ал сатылым тікелей эфирде өтеді.

Камерасы бар базар

Алматы базарларындағы көп сатушы дүкен мен телефонды қатар алып жүр. Таңертең — әдеттегі сауда, түсте не кешке — контейнерден не қоймадан TikTok не Instagram-да эфир. Шымкенттегі, Ақтөбедегі не шағын аудан орталығындағы көрермен дүкен алдындағы сатып алушы көрген тауарды көреді және үйінен шықпай-ақ оны броньдай алады.

Сатушы үшін бұл — базардағы өз қатарынан шығу мүмкіндігі. Сатып алушы үшін — ірі қаланың тауар түрлері мен бағасына қол жеткізу.

Сатушы үшін не өзгереді

Аудиториямен бірге жұмыстың сипаты да өзгереді. Дүкен алдындағы сатып алушы ақшасын төлеп, тауарын өзі алып кетеді. Эфирдегі сатып алушы олай емес. Әр сатылымнан кейін сатушы:

  • шот жіберіп, төлемді күтуі;
  • сатып алушыға ақша түскенін растауы;
  • нақты адрес пен индексті сұрауы;
  • сәлемдемені буып, жіберуі;
  • трек-кодты беріп, жеткізу туралы сұрақтарға жауап беруі керек.

Бұрын «сатылымды жабу» пакетті қолға ұстату болса, енді бұл — бірнеше күнге созылған бірнеше қадамнан тұратын тізбек. Әр қадам — жазысу.

Бір эфирде — көтерме де, бөлшек те

Алматының тағы бір ерекшелігі — көтерме мен бөлшектің араласуы. Бір эфирде бір зат керек адам да, өз дүкені үшін партия алатын аймақтағы кәсіпкер де сатып алуы мүмкін. Олардың сомасы да, көлемі де, жылдамдыққа қатысты күтуі де әртүрлі. Қолмен есеп жүргізу тез шамасы келмей қалады: сатушы кімге қанша шот жіберетінін және қоймадан не кеткенін жадында ұстайды.

Сондықтан эфир-саудамен бірге қалдықты есепке алуға және қойманы төлеммен байланыстыратын құралдарға қызығушылық артып келеді: тауар сатушы есіне алғанда емес, сатып алушы төлегенде есептен шығады.

Өңірлерге жеткізу — бөлек жұмыс

Өңірдегі сатып алушы үшін ең бастысы — сәлемдемесінің қайда екенін білу. Сатушы үшін — кешін «жібердіңіз бе?», «трегі қандай?» деген сұрақтарға жұмсамау. Пошта қызметтері трек-код пен күй береді, бірақ оларды нақты сатып алушымен байланыстыру үшін сатушы деректерді көбіне қолмен көшіреді.

Мұнда бұрын тек ірі интернет-дүкендерге қолжетімді болған технологиялар көмекке келеді: адресті автоматты сұрау, индексті тексеру, трек-код алу және сәлемдеме бөлімшеге жеткенде сатып алушыға хабарлау.

Шешімнің бір жолы

Қазақстан нарығында осы қадамдарды бір тізбекке жинайтын қызметтер пайда болып жатыр. Солардың бірі — Qut Pay платформасы (qut.kz). Сатып алушы WhatsApp-қа бронь нөмірі мен соманы жазады — шот оның Kaspi қосымшасына келеді. Төлемнен кейін сатып алушы растау алады, қоймадағы қалдық азаяды, ал Қазақстан бойынша жіберу үшін жүйе адрес сұрайды, ҚазПоштаның трек-кодын алады, жапсырмалар мен поштаға тапсыру тізімін дайындайды, кейін сәлемдеме бөлімшеге жеткенде сатып алушыға хабарлайды. Не жіберіп, кімге жіберуді сатушының өзі шешеді.

Қорытынды

Алматы базарлары жойылып жатқан жоқ — олар бүкіл елдің көлеміне дейін кеңейіп жатыр. Бірақ өңірлерге дүкен алдындағыдай сенімді сату үшін сатушыға тек камера емес, эфирден кейінгі жұмыста да тәртіп керек: шотта, қалдықта, жеткізуде. Осы тәртіпті бірінші орнатқан адам қайта оралатын сатып алушыға ие болады.