Алматы түнінде аспанды кенеттен жарық еткен жарқыл болды. Ғалымның айтуынша, бұл ірі метеорлық дене – болидтың жарылуы болуы мүмкін, деп хабарлайды Almaty.news ақпарат агенттігі.
Кеше қыркүйектің эпсилон-Персеид метеорлық ағынының шыңы өтті. Бұл – кең танымал емес ағындардың бірі. Атмосфераға кіретін бөлшектердің жылдамдығы шамамен 64 км/с жетеді.
Биыл ағынның белсенділік шыңы 9-дан 10 қыркүйекке қараған түнге сәйкес келді. Бақылау үшін жағдай қолайлы болды: жарық ай сәулесі іс жүзінде кедергі жасамады. Ай жұқа орақ фазасында болғандықтан, оның жарығы әлсіз метеорларды басып тастамады.
Ең жоғары белсенділік кезеңінде сағатына сегіз метеорға дейін көруге болатын. Сонымен қатар қыркүйектің эпсилон-Персеидтерінің ғалымдар үшін әлі күнге жұмбақ болып қалатын ерекшелігі бар: бұл ағынның ата-аналық денесі әлі анықталмаған.
Алайда өткен түннің ең әсерлі сәттерінің бірі – әдеттен тыс метеорлық жарқыл болды. Бір сәтте қара жұлдызды аспан кенеттен кішкентай солтүстік шұғыласын еске салатын жарық көк-жасыл жарықпен нұрланды.
Аспанда көз қарықтырар отты із жарқырап, ол жарқылдан кейін де біраз уақыт байқалды.
Редакция В. Г. Фесенков атындағы Астрофизика институтының астрономы Светлана Мошкинаға хабарласып, куәгерлердің не көргенін анықтады.
Маманның айтуынша, жарқылдың сипаты мен одан қалған ізге қарағанда, бұл ірі метеорлық дененің – болидтың жарылуы болуы ықтимал.
Осыдан заңды сұрақ туындайды: мұндай құбылыстар қаншалықты қауіпті және ғарыштық денелер атмосфераға кірерде неге жарылады?
Светлана Мошкина түсіндіргендей, Жер тұрғындары үшін мұндай құбылыс қауіп төндірмейді. Ғарыштық дененің бұзылуы атмосфераға кірердегі экстремалды қызу мен температураның үлкен айырмашылығынан болады.
Астроном түсінікті болу үшін тұрмыстық мысал келтірді.
«Дөрекі, бірақ өте көрнекі мысал: қарапайым стақанды алып, мұздатқышқа қойып, қатты суытсаңыз, содан кейін оған қайнаған су құйсаңыз, ол жай ғана жарылып қана қоймайды – ол тіпті бұзылып кетуі мүмкін», – деп түсіндірді ол.
Маманның айтуынша, атмосферадағы көптеген шағын ғарыштық денелердің бұзылуы шамамен осы принцип бойынша жүреді. Нысан неғұрлым кіші болса, соғұрлым тез жанады. Ірірек денелер атмосферадан ұзағырақ өтуі мүмкін, ал одан да үлкен нысандар, мысалы, болидтер үшін қызу мен ішкі кернеулер бұзылуға және қуатты жарқылға әкелуі мүмкін.
Сонымен қатар ғарыштық заттың көп бөлігі адамдар үшін қауіпті емес. Астрономның айтуынша, жыл сайын Жерге ғарыштық заттың едәуір мөлшері түседі, алайда атмосферадан өткенде ол экстремалды температуралардың әсеріне ұшырайды.
Бұған дейін астроном 2026 жылдың қыркүйегінде түнде аспанда не көруге болатынын айтқан болатын.