Алматыда «сұр» жалақы төлеудің салдары жұмысшылар мен жұмыс берушілер үшін ескертілді, деп хабарлайды Almaty.news ақпарат агенттігі.
Жыл басынан бері Алматы қаласының салық органдарына ресми еңбекке орналаспау және әлеуметтік аударымдардың жоқтығына байланысты 500-ден астам шағым түскен.
Мемлекеттік кірістер департаментінің мәліметінше, қалада жұмыс берушілердің қызметкерлерді ресми түрде ресімдемеуі немесе жалақының бір бөлігін «конвертте» төлеуі әлі де жиі кездеседі. Көбі қолма-қол ақшаны көбірек алу үшін мұндай жағдайға келіседі, бірақ салдарын ойламайды.
— Бір қарағанда «сұр» жалақы жұмыс берушіге де, қызметкерге де тиімді болып көрінуі мүмкін. Алайда кейін бұл жиі күрделі мәселелерге әкеледі. Зейнетақы және әлеуметтік аударымдардың жоқтығы туралы адамдар көбінесе зейнетке шыққанда, декреттік төлемдерді немесе жәрдемақыларды рәсімдегенде ғана біледі, — деді Алматы қаласы бойынша МКД камералдық мониторинг басқармасының басшысы Дәурен Қаймұхаметов.
Ведомство ресми емес жұмыспен қамту жұмысшыларды еңбек өтілінен, зейнетақы жинақтарынан және әлеуметтік төлемдерден айыратынын, сондай-ақ болашақ зейнетақы мөлшеріне әсер ететінін атап өтті. Сонымен қатар, аурухана, демалыс ақысы және басқа да жәрдемақыларды рәсімдеуде қиындықтар туындайды.
— Ресми жұмысқа орналасу тек тұрақты жалақыны ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік кепілдіктерді де қамтамасыз етеді. Бұл зейнетақы жинақтары, медициналық сақтандыру, жұмыс жоғалтқанда немесе еңбекке қабілеттіліктен айырылғандағы төлемдер. Сондай-ақ расталған табыс несие және басқа да қаржылық қызметтерді алуда маңызды рөл атқарады, — деп атап өтті Дәурен Қаймұхаметов Өңірлік коммуникациялар қызметінің брифингінде.
МКД барлық еңбек шарттары Enbek.kz порталында тіркелуі керек екенін ескертті. Зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарды eGov.kz, БЖЗҚ жеке кабинеті, e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы, сондай-ақ екінші деңгейлі банктердің қосымшалары арқылы тексеруге болады.
«Сұр» жалақымен байланысты тағы бір мәселе — ірі сатып алулар. Пәтер, автокөлік немесе басқа да қымбат мүлікті сатып алғанда, салық органдары сатып алу құнын азаматтың ресми расталған табысымен салыстыра алады.
Егер шығындар декларацияланған табыстан едәуір асып кетсе, адам қаражаттың шығу тегін түсіндіруге мәжбүр болады. Бұл қосымша тексерулерге, салықтарды қосымша есептеуге, өсімпұлдар мен әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін.
— Егер ресми табыс сатып алынған мүліктің құнына сәйкес келмесе, мемлекеттік органдарда осы қаражаттың көздеріне қатысты сұрақтар туындауы мүмкін. Бүгін тиімді болып көрінген нәрсе кейін ауыр қаржылық салдарға әкелуі мүмкін, — деп түсіндірді Дәурен Қаймұхаметов.
Бұған дейін Мәжіліс депутаттары шағын және орта бизнестің салық жағдайларын қайта қарауды ұсынып, жалақының өсуін ынталандыруды көздеген.
Дереккөз: Inform.kz